Jestesmy.pl
Rozwój stóp u dziecka zmienia się wraz z wiekiem, dlatego nie każda różnica w ich wyglądzie oznacza wadę wymagającą leczenia. Warto jednak wiedzieć, jakie objawy powinny skłonić rodziców do konsultacji i kiedy badanie stóp może pomóc w podjęciu decyzji o dalszym postępowaniu.
Kiedy warto zbadać stopy dziecka?
Powodem do konsultacji może być przede wszystkim nietypowy sposób chodzenia, utrzymujący się ból lub wyraźna asymetria. Nie należy jednak zakładać, że każde dziecko powinno profilaktycznie otrzymać wkładki.
Na ocenę warto zdecydować się, gdy dziecko:
- często się potyka lub przewraca,
- skarży się na ból stóp albo nóg podczas aktywności,
- wyraźnie asymetrycznie chodzi,
- długo utrzymuje nietypowy sposób ustawiania stóp,
- ma problemy z równowagą,
- ma wyraźnie nierówno zużywane obuwie.
Niepokój może również wzbudzić nagła zmiana sposobu chodzenia lub ograniczenie aktywności fizycznej.
Płaskostopie nie zawsze wymaga leczenia
U małych dzieci łuk stopy może wyglądać inaczej niż u dorosłych i stopniowo kształtować się wraz z rozwojem. Samo płaskostopie nie jest więc automatycznie wskazaniem, aby stosować wkładki ortopedyczne dla dzieci.
Podobnie nie każda koślawość stóp czy kolan oznacza problem wymagający korekcji. O potrzebie leczenia decydują wiek dziecka, objawy, ustawienie kończyn, ruchomość stawów i sposób funkcjonowania podczas chodzenia i biegania.
A tutaj tłumaczymy, dlaczego leczenie dzieci wymaga zupełnie innego podejścia niż leczenie dorosłych.
Jak wygląda badanie stóp?
Diagnostyka może obejmować ocenę stóp w pozycji stojącej, badanie ruchomości stawów i obserwację chodu. W wybranych przypadkach wykorzystuje się również komputerową analizę nacisku na podłoże.
Takie badanie może dostarczyć informacji o:
- rozkładzie obciążenia obu stóp,
- ustawieniu stóp i kończyn dolnych,
- sposobie przetaczania stopy,
- występujących asymetriach,
- zmianach podczas ruchu.
Wynik badania komputerowego nie powinien być traktowany jako samodzielna diagnoza. Należy zestawić go z badaniem klinicznym oraz objawami dziecka.
Kiedy potrzebne są wkładki ortopedyczne dla dzieci?
Wkładki mogą być elementem terapii, jeśli specjalista stwierdzi problem wymagający dodatkowego podparcia, odciążenia lub zmiany sposobu obciążania stopy. Ich zadaniem nie zawsze jest „wyprostowanie” stopy. Często ważniejsza jest poprawa jej funkcji i zmniejszenie przeciążeń.
W zależności od sytuacji można zastosować wkładki gotowe albo indywidualnie dopasowane. Wkładka indywidualna może być szczególnie przydatna przy bardziej złożonych problemach, ponieważ uwzględnia budowę stopy, sposób chodzenia i cel terapii.
Nie należy natomiast zakładać, że wkładka indywidualna jest zawsze lepsza od gotowej. Wybór powinien wynikać z rzeczywistych potrzeb dziecka.
Zobacz też, jakie wkładki mogą pomóc na ostrogę piętową.
Aktywne dziecko wymaga nieco innej oceny
U dzieci regularnie uprawiających sport istotne może być nie tylko badanie stóp podczas stania, ale również obserwacja chodu lub biegu. Analiza ruchu może pomóc zauważyć sposób obciążania kończyn, którego nie widać podczas zwykłego badania w bezruchu.
Jeżeli dziecko regularnie skarży się na ból po treningach, warto ustalić, czy przyczyną jest przeciążenie, technika ruchu, obuwie, problem biomechaniczny czy inny czynnik.
Wkładki ortopedyczne trzeba kontrolować wraz ze wzrostem dzieci
Dzieci szybko zmieniają rozmiar stóp, dlatego wkładka używana przez długi czas może przestać być odpowiednio dopasowana. Kontrola jest wskazana również wtedy, gdy pojawiają się nowe dolegliwości albo zmienia się sposób chodzenia.
Wkładki mogą być uzupełnieniem ćwiczeń, zmiany obuwia lub innych zaleceń specjalisty. Nie zastępują jednak całej terapii.
Szczególnie szybko należy skonsultować dziecko w przypadku nagłego bólu, wyraźnej asymetrii chodu, osłabienia kończyny, zaburzeń równowagi lub szybko narastających problemów z poruszaniem się.
