Jestesmy.pl
Czy osoba z niepełnosprawnością mieszkająca w prywatnym, całodobowym domu opieki może otrzymać świadczenie wspierające? Najnowsze orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Krakowie wskazuje, że sam pobyt w komercyjnej placówce nie musi wykluczać prawa do tego świadczenia.
ZUS odmówił świadczenia
Sprawa dotyczyła osoby z niepełnosprawnością mieszkającej w prywatnym domu seniora. Koszty pobytu były w całości pokrywane przez nią i jej rodzinę, bez finansowania ze środków publicznych.
Mimo to Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wypłaty świadczenia wspierającego. Powołał się na art. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniu wspierającym, który wskazuje sytuacje, w których świadczenie nie przysługuje osobie przebywającej w określonych całodobowych placówkach.
Sprawa trafiła do sądu. Sąd Okręgowy w Kielcach zmienił decyzję ZUS i przyznał świadczenie. Zakład odwołał się od tego rozstrzygnięcia, ale Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację.
A tutaj sprawdzisz, kto może uzyskać świadczenie uzupełniające.
Prywatny pobyt a finansowanie publiczne
Istotne znaczenie w sprawie miał sposób finansowania pobytu. Prywatny dom opieki opłacała zainteresowana osoba i jej rodzina.
Sąd zwrócił uwagę na cel świadczenia wspierającego. Ma ono pomagać osobom z niepełnosprawnościami w pokrywaniu wydatków związanych z ich szczególnymi potrzebami życiowymi. W opisanej sprawie nie dochodziło więc do sytuacji, w której pobyt w placówce byłby finansowany ze środków publicznych, a dodatkowo wypłacane byłoby świadczenie przeznaczone na podobne potrzeby.
Znaczenie miało również rozróżnienie między osobą „umieszczoną” w placówce a osobą, która korzysta z prywatnej opieki z własnego wyboru i na własny koszt.
Wyrok nie oznacza automatycznego prawa do świadczenia
Ważne jest, aby nie traktować tego orzeczenia jako zasady, że każda osoba mieszkająca w prywatnym domu opieki automatycznie otrzyma świadczenie wspierające.
Prawo do świadczenia zależy również od spełnienia pozostałych warunków określonych w przepisach. Dotyczy to również posiadania decyzji ustalającej odpowiedni poziom potrzeby wsparcia.
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie dotyczy konkretnej sprawy i sposobu interpretacji przepisów. Może jednak mieć znaczenie dla podobnych postępowań. Szczególnie gdy pobyt w prywatnej placówce w całości finansuje mieszkaniec lub jego rodzina.
Mieszkaniec domu opieki może ubiegać się o decyzję WZON
Osobną kwestią jest sama decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia. Pobyt w całodobowej placówce nie powinien być automatyczną podstawą do odmowy przeprowadzenia takiego postępowania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Trzeba bowiem rozróżnić:
- ustalenie poziomu potrzeby wsparcia,
- przyznanie świadczenia wspierającego.
Są to dwa odrębne etapy. Dlatego osoba mieszkająca w całodobowej placówce może mieć podstawy do ubiegania się o decyzję dotyczącą poziomu potrzeby wsparcia, nawet jeśli później kwestia prawa do samego świadczenia wymaga odrębnej oceny.
Zobacz też, dlaczego ZUS ostrzega przed płatnymi pośrednikami w celu uzyskania świadczenia uzupełniającego.
Co oznacza wyrok?
Orzeczenie pokazuje, że pobyt w prywatnym domu opieki, finansowany ze środków własnych mieszkańca lub jego rodziny, nie musi sam w sobie pozbawiać prawa do świadczenia wspierającego.
Osoby, którym ZUS odmówił świadczenia wyłącznie z powodu pobytu w komercyjnej placówce, powinny dokładnie sprawdzić podstawę prawną decyzji. Co więcej, powinny też sprawdzić możliwość jej zaskarżenia. W takich sprawach znaczenie mogą mieć szczegóły dotyczące rodzaju placówki, sposobu finansowania pobytu oraz treści decyzji o poziomie potrzeby wsparcia.
