Można już składać wnioski o świadczenie, które ma na celu aktywizację zawodową opiekunów osób z niepełnosprawnością. Podpowiadamy, jak je uzyskać.
Nowy mechanizm wsparcia ma trafiać bezpośrednio do osób dorosłych z orzeczeniem o niepełnosprawności. Służy częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych tych osób. Ma więc dawać możliwość podjęcia aktywności zawodowej przez opiekunów uprawnionych do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz zasiłku dla opiekuna. Świadczenie, realizowane bez kryterium dochodowego i nieopodatkowane, wynosi od 40 do 220 proc. renty socjalnej. Wypłaca je ZUS.
Co zrobić, by otrzymać pieniądze?
Osoba z niepełnosprawnością musi złożyć wniosek do wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Aby mogła się ona ubiegać o wydanie takiej decyzji, musi mieć status osoby z niepełnosprawnością potwierdzone w formie:
- orzeczenia o niepełnosprawności i jej stopniu – wydanego przez zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności,
- orzeczenia o niezdolności do pracy lub orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji – wydanego przez lekarzy orzekających w ZUS,
- orzeczenia o inwalidztwie – wydanego przed wrześniem 1997 r. przez komisje lekarskie do spraw inwalidztwa i zatrudnienia.
Do wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia należy dołączyć wypełniony kwestionariusz samooceny trudności w zakresie wykonywania czynności związanych z codziennością. Osoba zainteresowana dokonuje samooceny (w wartościach punktowych) w zakresie ograniczenia lub utraty samodzielności fizycznej, psychicznej, intelektualnej lub sensorycznej w wykonywaniu określonych czynności związanych z obszarami codziennego funkcjonowania. Wskazuje też poziom oczekiwanego wsparcia i jego częstotliwości. Poziom potrzeby wsparcia ustala się w wartościach punktowych w skali od 0 do 100. Poziom potrzeby wsparcia ustalany jest również na podstawie obserwacji, wywiadu bezpośredniego oraz oceny funkcjonowania osoby ubiegającej się o świadczenie – tego dokonują odpowiednio wykwalifikowani pracownicy WZON. O ile nie zawnioskuje się inaczej, wywiad zostanie przeprowadzony w miejscu zamieszkania, a informacja o takiej wizycie zostanie podana co najmniej 7 dni wcześniej. WZON wyda decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia na taki sam okres, na jaki dana osoba ma orzeczenie o niepełnosprawności, nie dłużej jednak niż na 7 lat. Kolejnym krokiem jest złożenie do ZUS-u wniosku o przyznanie świadczenia wspierającego. Wniosek o świadczenie wspierające będzie można złożyć wyłącznie drogą elektroniczną.
Wysokość świadczeń i terminy wypłat
220% renty socjalnej
jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie 95 do 100 punktów
180% renty socjalnej
jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie 90 do 94 punktów
120% renty socjalnej
jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie 85 do 89 punktów
80% renty socjalnej
jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie 80 do 84 punktów
60% renty socjalnej
jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie 75 do 79 punktów
40% renty socjalnej
jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie 70 do 74 punktów
Harmonogram zgodnie z którym świadczenie wspierające będzie dostępne dla osób z niepełnosprawnością, wygląda następująco:
- osoby, które mają od 78 do 86 pkt, mogą ubiegać się o świadczenie od 2025 r.,
- osoby, które mają od 70 do 77 pkt, mogą ubiegać się o świadczenie od 2026 r.


