Jestesmy.pl
Spożywana żywność wpływa nie tylko na masę ciała czy poziom cukru we krwi. Coraz więcej badań wskazuje również na związek między sposobem odżywiania a kondycją psychiczną. Nie oznacza to, że odpowiednia dieta zastąpi leczenie depresji czy zaburzeń lękowych, ale może być jednym z elementów dbania o zdrowie.
Dieta ma znaczenie dla całego organizmu
Przegląd badań opublikowany w czasopiśmie „Nutrients” wskazuje, że dieta może mieć wpływ zarówno na zdrowie metaboliczne, jak i psychiczne. Szczególną uwagę zwraca się na sposób odżywiania bogaty w warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, orzechy i źródła nienasyconych kwasów tłuszczowych.
Taki model żywienia jest kojarzony z niższym ryzykiem rozwoju cukrzycy typu 2. Z kolei częste spożywanie wysoko przetworzonych produktów oraz napojów słodzonych cukrem wiązano w badaniach z większym prawdopodobieństwem wystąpienia tego schorzenia.
Zależności dotyczą jednak nie tylko metabolizmu. Autorzy przeglądu zwracają uwagę na coraz więcej danych sugerujących, że sposób żywienia może być również powiązany z ryzykiem depresji i zaburzeń lękowych.
Zdrowa dieta a mniejsze ryzyko depresji
Jednym z najlepiej opisanych modeli żywieniowych jest dieta śródziemnomorska. Jej podstawę stanowią m.in. warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, orzechy i inne produkty roślinne. A ważnym źródłem tłuszczu jest oliwa z oliwek. W badaniu obejmującym ponad 3 tys. osób w wieku 18–55 lat stosowanie takiego sposobu odżywiania wiązało się z mniejszym ryzykiem depresji, stanów lękowych i innych problemów psychicznych.
Nie oznacza to oczywiście, że sama dieta chroni przed zaburzeniami psychicznymi. Na ich rozwój wpływa wiele czynników, takie jak predyspozycje biologiczne, stres, sytuacja życiowa, sen czy wcześniejsze doświadczenia.
Warto również pamiętać, że większość tego typu badań pokazuje zależności statystyczne. Nie można więc na ich podstawie stwierdzić, że konkretny produkt bezpośrednio powoduje depresję albo że zmiana diety samodzielnie ją wyleczy.
A tutaj dowiesz się, jak dieta bogata w błonnik wspiera odporność i ochronę przed infekcjami.
Znaczenie mogą mieć kwasy omega-3
W kontekście tego, jak dieta wpływa na zdrowie psychiczne, dużo uwagi poświęca się wielonienasyconym kwasom tłuszczowym omega-3. Są one potrzebne m.in. do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego.
W jednym z przywoływanych badań analizowano ich suplementację u osób z cukrzycą typu 2. U pacjentów z tym schorzeniem ryzyko depresji jest wyższe niż w populacji ogólnej. Wyniki badania sugerowały możliwość złagodzenia objawów łagodnej i umiarkowanej depresji dzięki suplementacji omega-3.
Nie należy jednak traktować suplementów jako uniwersalnego sposobu leczenia. O ich zastosowaniu najlepiej zdecydować po konsultacji z lekarzem, szczególnie jeśli pacjent przyjmuje już inne leki.
Żywność wysoko przetworzona pod lupą
Niepokojące wyniki dotyczą natomiast sposobu odżywiania, w którym dużą część jadłospisu stanowią produkty wysoko przetworzone. Badania przeprowadzone m.in. w Stanach Zjednoczonych i Brazylii wskazywały na związek takiej diety z większym ryzykiem depresji i innych zaburzeń psychicznych.
Możliwe wyjaśnienia są wieloczynnikowe. Znaczenie może mieć m.in. mniejsza ilość błonnika, witamin i składników mineralnych, a także większa zawartość cukrów prostych, soli i niekorzystnych tłuszczów. Istotne mogą być również mechanizmy związane z metabolizmem i przewlekłym stanem zapalnym.
Autorzy przeglądu zwracają uwagę także na potencjalne znaczenie odpowiedniej podaży witaminy D, witamin z grupy B, magnezu, cynku, selenu i chromu. Nie oznacza to jednak, że każda osoba z depresją cierpi z powodu niedoboru tych składników.
Przeczytaj też artykuł https://jestesmy.pl/jak-zywnosc-ultraprzetworzona-wplywa-na-starzenie/.
Cukrzyca i depresja mogą się wzajemnie wiązać
Interesujący jest również związek między zdrowiem metabolicznym i psychicznym. Osoby z cukrzycą typu 2 częściej zmagają się z depresją. Natomiast występowanie zaburzeń psychicznych może jednocześnie wiązać się z większym ryzykiem problemów metabolicznych.
Dlatego sposób odżywiania może być istotnym elementem kompleksowej profilaktyki. Dieta zawierająca odpowiednią ilość błonnika, produktów o niskim indeksie glikemicznym, nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz innych wartościowych składników może wspierać kontrolę metaboliczną organizmu.
Dieta nie zastępuje leczenia
Wnioski z przeglądu badań są ważne, ale nie powinny prowadzić do przekonania, że odpowiednio dobrane jedzenie zastąpi psychoterapię lub leczenie farmakologiczne. Depresja i zaburzenia lękowe są poważnymi problemami zdrowotnymi i wymagają indywidualnego podejścia.
Zdrowe odżywianie może natomiast stanowić jeden z elementów szerszej strategii dbania o organizm. W połączeniu z aktywnością fizyczną, odpowiednią ilością snu, ograniczeniem używek i właściwym leczeniem może wspierać zdrowie metaboliczne i psychiczną kondycję człowieka.
