Jestesmy.pl
Toksoplazmoza kojarzy się przede wszystkim z zagrożeniem w ciąży, ale zakażenie Toxoplasma gondii może również prowadzić do zmian w obrębie oka. Toksoplazmoza oczna może powodować zapalenie siatkówki i pozostawiać blizny wpływające na jakość widzenia. Z racji tego pojawienie się nowych zaburzeń wzroku wymaga konsultacji okulistycznej.
Czym jest toksoplazmoza oczna?
Toksoplazmoza oczna najczęściej ma postać zapalenia siatkówki i naczyniówki. Zakażenie może być związane zarówno z infekcją nabytą, jak i z toksoplazmozą wrodzoną. Po przebyciu zakażenia pasożyt może pozostawać w organizmie w postaci cyst tkankowych i w określonych sytuacjach dojść może do reaktywacji.
Do zakażenia może dojść przez:
- spożycie niedogotowanego lub surowego mięsa,
- kontakt z ziemią zanieczyszczoną oocystami pasożyta,
- spożycie nieumytych warzyw i owoców,
- kontakt z kocimi odchodami.
Samo posiadanie kota nie oznacza, że człowiek jest skazany na zakażenie. Istotne znaczenie ma przede wszystkim higiena i sposób kontaktu z potencjalnie zanieczyszczonym materiałem.
Toksoplazmoza oczna – objawy?
Zmiany mogą przez pewien czas nie powodować żadnych dolegliwości, szczególnie gdy dotyczą obwodowych części siatkówki. Objawy zależą od lokalizacji i rozległości ogniska zapalnego.
Najczęściej występują:
- pogorszenie ostrości widzenia,
- nowe męty lub „pływające” punkty przed oczami,
- zamglony obraz,
- światłowstręt,
- ból lub zaczerwienienie oka,
- ubytki w polu widzenia.
Szczególnie niebezpieczna jest lokalizacja zmian w obrębie plamki, czyli obszaru siatkówki odpowiedzialnego za ostre widzenie. W takim przypadku nawet niewielkie ognisko zapalne może znacząco pogorszyć możliwość czytania czy rozpoznawania szczegółów.
Nagłe pogorszenie widzenia, pojawienie się licznych nowych mętów lub ubytku w polu widzenia powinno być powodem pilnej konsultacji okulistycznej.
A tu dowiesz się, dlaczego ekrany smartfonów powodują rosnącą epidemię krótkowzroczności.
Jak rozpoznaje się chorobę?
Podstawą diagnostyki jest badanie okulistyczne, w tym ocena dna oka po rozszerzeniu źrenic. Lekarz może zobaczyć charakterystyczne ognisko zapalne i ocenić, czy proces jest aktywny.
W zależności od sytuacji stosuje się także badania dodatkowe:
- OCT, czyli optyczną koherentną tomografię, pozwalającą dokładnie ocenić strukturę siatkówki,
- badania przeciwciał przeciwko Toxoplasma gondii,
- badania obrazowe i laboratoryjne pomagające wykluczyć inne przyczyny zapalenia.
W trudnych przypadkach okulista może rozważyć pobranie próbki płynu z wnętrza oka i wykonanie badania PCR. Nie jest to jednak rutynowe badanie wykonywane u każdego pacjenta.
Warto pamiętać, że obecność przeciwciał przeciwko Toxoplasma gondii sama w sobie nie potwierdza, że aktualne zmiany w oku powoduje toksoplazmoza. Wyniki badań trzeba interpretować razem z obrazem klinicznym.
Toksoplazmoza oczna – leczenie
Nie każdy przypadek wymaga takiego samego leczenia. Decyzja zależy od lokalizacji ogniska, jego wielkości, aktywności zapalenia i stanu odporności pacjenta.
Jeżeli leczenie przeciwpasożytnicze jest wskazane, stosowane są różne schematy lekowe. Jednym z klasycznych połączeń jest pirymetamina z sulfadiazyną i kwasem folinowym. W zależności od sytuacji lekarz może zastosować również inne leki, takie jak klindamycyna czy trimetoprim z sulfametoksazolem.
Celem terapii jest ograniczenie aktywności pasożyta i stanu zapalnego. W określonych przypadkach stosuje się również glikokortykosteroidy. Jednak powinien nadzorować je lekarz i zwykle w połączeniu z odpowiednim leczeniem przeciwzakaźnym. Samodzielne stosowanie sterydów przy podejrzeniu infekcji oka może być niebezpieczne.
Zobacz też artykuł https://rehabilito.pl/jakie-sa-objawy-pasozytow-tkankowych/.
Czy choroba może pozostawić trwałe zmiany?
Po wygojeniu aktywnego ogniska zapalnego często pozostaje blizna na siatkówce. Jej znaczenie dla widzenia zależy przede wszystkim od lokalizacji. Blizna poza centrum siatkówki może nie powodować zauważalnych problemów. Natomiast zmiana obejmująca plamkę może prowadzić do trwałego pogorszenia ostrości wzroku.
U części osób choroba może nawracać. Dlatego po przebyciu toksoplazmozy ocznej ważne są kontrole okulistyczne i szybka reakcja na nowe zaburzenia widzenia.
Jak ograniczyć ryzyko zakażenia?
Podstawą profilaktyki jest ograniczanie kontaktu z potencjalnie zakaźnym materiałem. Mięso powinno być dokładnie poddane obróbce termicznej, a warzywa i owoce starannie umyte. Ponadto, podczas pracy z ziemią warto używać rękawic i dokładnie myć ręce.
Kuwetę kota najlepiej sprzątać codziennie, ponieważ świeżo wydalone oocysty nie są od razu zakaźne. Ważna jest również higiena rąk po kontakcie z ziemią, surowym mięsem i kuwetą.
