Jestesmy.pl
Omdlenie może wyglądać na niegroźny, jednorazowy epizod, ale czasem jest sygnałem poważniejszego problemu z sercem. Szczególnie trudne diagnostycznie są sytuacje, gdy zaburzenie rytmu pojawia się nagle i znika, zanim pacjent zdąży trafić do lekarza. W takich przypadkach pomocne może być długotrwałe monitorowanie pracy serca za pomocą implantowanego rejestratora EKG.
Omdlenie nie zawsze oznacza to samo
Omdlenie to nagła i krótkotrwała utrata przytomności wynikająca z przejściowego niedostatecznego przepływu krwi przez mózg. Charakterystyczne jest jego szybkie pojawienie się, krótki czas trwania oraz samoistny powrót świadomości.
Omdlenia należą do grupy przejściowych utrat przytomności, które mogą mieć różne podłoże. Z punktu widzenia kardiologii szczególnie istotne są trzy mechanizmy: omdlenia odruchowe, związane z hipotonią ortostatyczną oraz omdlenia kardiogenne. Te ostatnie mogą wynikać m.in. z chorób strukturalnych serca, zaburzeń rytmu lub przewodzenia.
Kluczowym zadaniem lekarza jest ustalenie, czy pacjent ma do czynienia z łagodnym epizodem, czy omdlenie może wskazywać na stan wymagający pilnej diagnostyki i leczenia.
Najważniejsze jest EKG podczas omdlenia
Najbardziej wartościową informacją diagnostyczną jest zapis EKG wykonany w chwili wystąpienia objawów. Problem polega jednak na tym, że omdlenia są zwykle nieprzewidywalne i mogą występować w dużych odstępach czasu.
Standardowe badanie EKG trwa zaledwie chwilę, dlatego może nie wykazać nieprawidłowości, która pojawia się sporadycznie. Podobne ograniczenie dotyczy również zewnętrznych rejestratorów stosowanych przez kilka czy kilkanaście dni.
Właśnie dlatego w wybranych przypadkach stosuje się implantowane rejestratory pętlowe, określane skrótem ILR (implantable loop recorder).
Zobacz też, jak wygląda badanie EKG.
Implantowany rejestrator EKG może monitorować serce przez lata
Implantowany rejestrator EKG to niewielkie urządzenie umieszczane pod skórą. Jego zadaniem jest ciągła obserwacja rytmu serca i zapisywanie informacji o występujących zaburzeniach.
Jedną z najważniejszych zalet ILR jest możliwość przechowywania zapisu z okresu poprzedzającego zgłoszenie zdarzenia przez pacjenta. Dzięki temu nawet osoba, która straciła przytomność, po odzyskaniu świadomości może umożliwić zapisanie EKG obejmującego moment zdarzenia.
Urządzenie może działać przez kilka lat, a jego implantacja jest stosunkowo mało inwazyjna. W niektórych przypadkach procedura może być przeprowadzona ambulatoryjnie. Rejestrator może być również połączony z systemem zdalnego monitorowania.
Kiedy warto rozważyć implantację?
ILR znajduje zastosowanie przede wszystkim u osób z nawracającymi omdleniami, których przyczyny nie udało się ustalić podczas wcześniejszej diagnostyki. Szczególnie istotne jest to w przypadku pacjentów, u których istnieje duże prawdopodobieństwo ponownego wystąpienia epizodu.
Zgodnie z zaleceniami Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego implantowany rejestrator może być wykorzystany już na wczesnym etapie diagnostyki u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów. Pozwala to zwiększyć szansę na uchwycenie rzeczywistego zdarzenia, zamiast wykonywania kolejnych badań, które mogą nie przynieść odpowiedzi.
Rejestrator może być również rozważany u pacjentów z podejrzeniem omdleń odruchowych, jeśli epizody są częste. W określonych sytuacjach znajduje zastosowanie także u osób z niewyjaśnionymi upadkami czy u pacjentów, u których podejrzewano padaczkę, ale jej leczenie nie przynosi oczekiwanych rezultatów.
Objawy, których nie należy lekceważyć
Szczególnej uwagi wymagają omdlenia występujące podczas wysiłku lub w pozycji leżącej, a także epizody poprzedzone nagłym kołataniem serca. Niepokój powinny wzbudzić również ból lub dyskomfort w klatce piersiowej, duszność czy omdlenie bez jakichkolwiek objawów ostrzegawczych.
Istotne znaczenie ma także historia rodzinna. Występowanie nagłych zgonów sercowych w młodym wieku może wskazywać na zwiększone ryzyko choroby serca.
W takich sytuacjach diagnostykę należy odpowiednio ukierunkować, ponieważ omdlenie może być pierwszym sygnałem zaburzeń rytmu lub innej choroby układu krążenia.
A tutaj tłumaczymy, na czym polega badanie EMG.
Implantowany rejestrator EKG może pomóc także po udarze
Zastosowanie ILR wykracza poza diagnostykę omdleń. Długotrwałe monitorowanie rytmu serca może być przydatne również u pacjentów po udarze mózgu, gdy nie udało się ustalić jego przyczyny.
Jednym z celów jest wykrycie niemego klinicznie migotania przedsionków, które może nie powodować odczuwalnych objawów, a jednocześnie zwiększać ryzyko udaru. Ustalenie obecności takiej arytmii może mieć wpływ na dalsze leczenie i decyzję o zastosowaniu terapii przeciwkrzepliwej.
Implantowane rejestratory pętlowe są więc przykładem technologii, która łączy diagnostykę kardiologiczną i neurologiczną. Ich największą wartością jest możliwość uchwycenia tego, czego nie udało się zarejestrować podczas krótkich, rutynowych badań.
W Polsce dostęp do tej metody pozostaje ograniczony przez brak powszechnej refundacji procedury przez NFZ. Jednocześnie ILR uzyskały pozytywną rekomendację AOTMiT w wybranych grupach pacjentów, m.in. po kryptogennym udarze mózgu oraz u osób z nawracającymi, niewyjaśnionymi utratami przytomności.
