Jestesmy.pl
Rak jelita grubego przez długi czas może rozwijać się bez wyraźnych objawów, dlatego jego rozpoznanie bywa stawiane dopiero na późniejszym etapie. Dobra wiadomość jest taka, że mamy wpływ na część czynników, które zwiększają ryzyko zachorowania. Aktywność fizyczna, sposób odżywiania i regularne badania mogą odgrywać ważną rolę w zapobieganiu temu nowotworowi.
Co zwiększa ryzyko raka jelita grubego?
Ryzyko zachorowania na raka jelita grubego zwiększa się wraz z wiekiem, szczególnie po 50. roku życia. Aczkolwiek znaczenie mają też czynniki związane ze stylem życia. Wśród nich wymienia się przede wszystkim nadmierną masę ciała, małą aktywność fizyczną, nieprawidłową dietę, palenie papierosów oraz spożywanie alkoholu.
Szczególną uwagę zwraca się na sposób żywienia. Dieta obfitująca w produkty wysokoprzetworzone i tłuszcze nasycone, a jednocześnie uboga w warzywa i owoce, może sprzyjać rozwojowi niekorzystnych zmian w jelicie.
Według przytaczanych przez specjalistów danych znaczna część przypadków raka jelita grubego może mieć związek z czynnikami, które można modyfikować. Oznacza to, że zmiana codziennych nawyków jest jednym z elementów profilaktyki tego nowotworu.
Siedzący tryb życia nie sprzyja zdrowiu jelit
Brak ruchu jest jednym z czynników związanych z większym ryzykiem raka jelita grubego. Długotrwałe siedzenie, niewielka ilość codziennej aktywności i nadmierna masa ciała mogą współwystępować z zaburzeniami metabolicznymi, a także innymi zmianami zwiększającymi ryzyko chorób przewlekłych.
Nie trzeba jednak od razu rozpoczynać bardzo intensywnego treningu. Korzystne może być regularne wprowadzanie ruchu do codziennego życia – spacery, jazda na rowerze, ćwiczenia czy inne aktywności dostosowane do wieku i możliwości organizmu.
Profilaktyka raka jelita grubego nie sprowadza się więc wyłącznie do badań. Ważne jest również ograniczanie czynników ryzyka, na które mamy wpływ każdego dnia.
A tutaj dowiesz się, czy jogurt może obniżyć ryzyko raka jelita grubego.
Rak jelita grubego długo może nie dawać objawów
Jednym z największych problemów związanych z tym nowotworem jest jego podstępny rozwój. Zmiany mogą przez długi czas nie powodować dolegliwości, mimo że proces chorobowy już się rozpoczął.
Kiedy pojawiają się objawy, mogą mieć stosunkowo niespecyficzny charakter. Niepokój powinny wzbudzić utrzymujące się bóle brzucha, przewlekłe zaparcia lub biegunki, zmiana rytmu wypróżnień, a także obecność krwi w stolcu.
Sygnałem alarmowym może być również niezamierzona utrata masy ciała, przewlekłe zmęczenie lub osłabienie. Niedokrwistość, szczególnie jeśli nie ma jasnej przyczyny, również wymaga wyjaśnienia.
Nie należy czekać na pojawienie się wszystkich wymienionych objawów. W przypadku niepokojących zmian w funkcjonowaniu przewodu pokarmowego warto skonsultować się z lekarzem.
Polip może poprzedzać rozwój nowotworu
Rak jelita grubego często rozwija się na podłożu polipa, czyli zmiany rosnącej w obrębie jelita. Nie każdy polip przekształci się w raka, ale niektóre zmiany mogą z czasem nabierać cech przedrakowych. Z tego względu ich wykrycie i odpowiednia ocena mają duże znaczenie.
Jednym z najważniejszych badań umożliwiających wykrywanie takich zmian jest kolonoskopia. Podczas badania lekarz ogląda wnętrze jelita za pomocą giętkiego aparatu wyposażonego w kamerę. Jeżeli zostanie znaleziony polip, w wielu przypadkach można usunąć go już podczas tego samego badania.
Pobrany materiał jest następnie oceniany histopatologicznie. Pozwala to określić charakter zmiany i ustalić, czy konieczne są dalsze działania diagnostyczne lub lecznicze.
Kto powinien pamiętać o kolonoskopii?
Badania przesiewowe mają szczególne znaczenie dlatego, że pozwalają wykryć zmiany jeszcze przed wystąpieniem objawów. W Polsce funkcjonuje program badań przesiewowych raka jelita grubego, którego zasady kwalifikacji mogą się zmieniać. Dlatego aktualne kryteria warto sprawdzać w oficjalnych informacjach Narodowego Funduszu Zdrowia.
Szczególną czujność powinny zachować osoby, u których rak jelita grubego występował w najbliższej rodzinie. W niektórych przypadkach znaczenie mają również predyspozycje genetyczne, takie jak zespół Lyncha czy rodzinna polipowatość gruczolakowata. U osób z obciążeniem rodzinnym nowotwór może pojawić się znacznie wcześniej niż w typowym wieku zachorowania.
Zobacz też, dlaczego aktywność fizyczna obniża ryzyko raka jelita grubego.
Wczesne wykrycie daje większe możliwości leczenia
Moment rozpoznania raka jelita grubego ma ogromne znaczenie dla dalszego rokowania. Nowotwór wykryty na wczesnym etapie, gdy jest ograniczony do jelita, daje znacznie większe szanse na skuteczne leczenie niż choroba, która zdążyła rozprzestrzenić się do innych narządów.
Dlatego profilaktyka powinna obejmować zarówno zdrowy styl życia, jak i korzystanie z odpowiednich badań przesiewowych. Nie warto również ignorować krwi w stolcu, utrzymujących się zaburzeń wypróżniania czy niewyjaśnionej utraty masy ciała. Wczesna konsultacja może pozwolić znaleźć przyczynę problemu, zanim choroba osiągnie zaawansowane stadium.
