Jestesmy.pl
Dla wielu osób kontakt z lekarzem, urzędem czy instytucją publiczną jest czymś codziennym i oczywistym. Jednak dla osób niesłyszących lub mających trudności w komunikowaniu się może to być realne wyzwanie. Właśnie dlatego powstała ustawa o języku migowym, która ma ułatwiać porozumiewanie się i zapewniać większą dostępność usług. Artykuł “Język migowy – prawa osób niesłyszących” wyjaśnia najczęstsze pytania związane z tłumaczem języka migowego i prawami osób niesłyszących.
Czy placówki medyczne muszą zapewnić tłumacza języka migowego?
Nie ma obowiązku, aby podmioty lecznicze zatrudniały tłumacza języka migowego na stałe. Jest to ważna informacja, ponieważ wiele osób zakłada, że każda przychodnia czy szpital musi mieć taką osobę na miejscu.
Jednocześnie pacjent ma prawo skorzystać z pomocy wybranego tłumacza albo tzw. osoby przybranej (czyli kogoś, kto pomaga mu się komunikować). Taka osoba może towarzyszyć pacjentowi podczas wizyty, badania czy zabiegu.
Czy tłumacz języka migowego musi mieć specjalne uprawnienia?
W Polsce nie istnieje jeden, państwowy system certyfikacji tłumaczy języka migowego. W praktyce oznacza to, że nie ma jednego dokumentu, który oficjalnie potwierdzałby kwalifikacje tłumacza. Różne organizacje mogą wydawać własne certyfikaty, ale nie są one jednolite na poziomie państwowym.
Czy urzędy muszą korzystać tylko z „zarejestrowanych” tłumaczy?
Nie. Przepisy nie nakładają obowiązku korzystania wyłącznie z tłumaczy wpisanych do specjalnych rejestrów, które prowadzone są przez wojewodów. Oznacza to, że instytucje publiczne mają w tym zakresie pewną swobodę i mogą same decydować, z czyich usług skorzystają.
Czy nauczyciele mogą dostać dofinansowanie na naukę języka migowego?
Tak, ale pod pewnymi warunkami. Jeśli nauczyciel ma stały lub bezpośredni kontakt z osobami niesłyszącymi (np. uczniami), może ubiegać się o dofinansowanie kursu języka migowego lub szkolenia na tłumacza.
Ważne: taki kontakt trzeba opisać we wniosku, ale nie trzeba go dodatkowo dokumentować.
A wchodząc tutaj, możesz dowiedzieć się, jakie korzyści dla pracy mózgu zapewnia połączenie języka mówionego i migowego.
Czy trzeba udowadniać kontakt z osobami niesłyszącymi?
Nie ma takiego obowiązku. Wystarczy uzasadnienie we wniosku o dofinansowanie. Nie trzeba przedstawiać dodatkowych zaświadczeń ani dowodów.
Czy sądy muszą zapewniać tłumacza języka migowego?
Nie zawsze. Obowiązek zapewnienia tłumacza dotyczy organów administracji publicznej, takich jak urzędy czy jednostki samorządu. Natomiast sądy należą do władzy sądowniczej, a nie administracyjnej. Dlatego przepisy tej ustawy nie nakładają na nie takiego obowiązku.
Może Cię też zainteresuje artykuł https://jestesmy.pl/problemy-w-systemie-wsparcia-osob-z-niepelnosprawnosciami/.
A co z egzaminem na prawo jazdy?
W tym przypadku sytuacja jest bardziej złożona. Wojewódzkie ośrodki ruchu drogowego nie mają obowiązku zapewnienia tłumacza języka migowego. Zamiast tego, osoba zdająca egzamin musi zadbać o jego obecność.
Tłumacz może być obecny:
- przed rozpoczęciem testu teoretycznego,
- na placu manewrowym,
- w trakcie jazdy egzaminacyjnej.
Jednocześnie osoby z niepełnosprawnością mogą ubiegać się o dofinansowanie kosztów tłumacza, np. ze środków PFRON, jeśli wynika to z ich potrzeb.
Tutaj piszemy o nowych zmianach dla kierowców autobusów z ubytkiem słuchu.
Czy ośrodki pomocy społecznej muszą zapewniać tłumacza?
Tak. Miejskie ośrodki pomocy społecznej działają w ramach administracji publicznej, dlatego mają obowiązek zapewnienia dostępu do tłumacza języka migowego.
Co ważne:
- usługa tłumacza jest bezpłatna dla osoby uprawnionej,
- należy zgłosić potrzebę skorzystania z tłumacza co najmniej 3 dni robocze wcześniej (chyba że sytuacja jest nagła).
Język migowy – prawa osób niesłyszących
Przepisy dotyczące języka migowego mają jeden główny cel, którym jest ułatwienie osobom niesłyszącym funkcjonowanie w codziennym życiu. W praktyce jednak wiele zależy od rodzaju instytucji. Nie każda z nich ma obowiązek zapewnienia tłumacza, ale każda powinna umożliwić komunikację w inny sposób.
Najważniejsze, co warto zapamiętać:
- pacjent lub interesant może korzystać z własnego tłumacza lub osoby towarzyszącej,
- urzędy i instytucje publiczne mają większe obowiązki niż np. sądy czy WORD-y,
- w wielu sytuacjach możliwe jest uzyskanie dofinansowania,
- usługi tłumacza w administracji publicznej są bezpłatne.
Należy zaznaczyć, że system nie jest idealny, ale daje realne narzędzia do tego, aby komunikacja była łatwiejsza i bardziej dostępna.
