Alergia na lateks kojarzy się głównie z reakcją na gumowe rękawiczki, balony czy niektóre wyroby medyczne. Jednak u części osób problem może być związany również z jedzeniem określonych owoców. Zjawisko to określa się jako zespół lateksowo-owocowy i jest ono związane z reakcjami krzyżowymi między podobnymi białkami.
Czym jest alergia na lateks?
Naturalny lateks pozyskiwany jest z kauczukowca brazylijskiego (Hevea brasiliensis). Zawarte w nim białka mogą zostać rozpoznane przez układ odpornościowy jako alergeny i wywołać reakcję alergiczną.
Kontakt z lateksem może prowadzić do:
- zaczerwienienia i świądu skóry,
- pokrzywki,
- obrzęku,
- kataru i łzawienia,
- kaszlu lub duszności,
- anafilaksji (w ciężkich przypadkach).
Reakcja nie musi pojawić się wyłącznie po bezpośrednim kontakcie. U osób silnie uczulonych znaczenie może mieć również ekspozycja na alergeny lateksu znajdujące się w powietrzu, na przykład podczas używania niektórych rękawiczek.
A jeśli chcesz wiedzieć, jak działa immunoterapia alergenowa, wejdź tutaj.
Na czym polega zespół lateksowo-owocowy?
U części osób uczulonych na lateks układ odpornościowy reaguje także na białka występujące w niektórych roślinach. Ich budowa może być na tyle podobna do alergenów lateksu, że przeciwciała IgE rozpoznają je jako zbliżone substancje.
Najczęściej wymienia się w tym kontekście:
- banany,
- awokado,
- kiwi,
- kasztany jadalne,
- papaje.
Reakcje mogą dotyczyć również innych owoców i warzyw. Aczkolwiek sama obecność produktu na liście potencjalnych reakcji krzyżowych nie oznacza, że każda osoba z alergią na lateks będzie musiała go wykluczyć z diety.
Jakie objawy mogą pojawić się po zjedzeniu owocu?
Objawy reakcji krzyżowej często pojawiają się stosunkowo szybko po spożyciu danego produktu. Najłagodniejszą postacią może być zespół alergii jamy ustnej.
Typowe objawy:
- swędzenie lub pieczenie ust,
- mrowienie języka,
- obrzęk warg,
- podrażnienie gardła,
- uczucie drapania w jamie ustnej.
U niektórych osób reakcja może być bardziej nasilona i obejmować pokrzywkę, dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego czy objawy ze strony układu oddechowego. Ciężka reakcja ogólnoustrojowa jest rzadsza. Jednakże osoby, u których wcześniej wystąpiła anafilaksja, powinny szczególnie dokładnie przestrzegać zaleceń alergologa.
A tutaj sprawdzisz, jak można łagodzić objawy alergii na sierść.
Jak diagnozuje się alergię na lateks?
Podstawą diagnostyki jest dokładny wywiad. Lekarz pyta zarówno o reakcje pojawiające się po kontakcie z lateksem, jak i o objawy występujące po spożyciu konkretnych produktów.
W zależności od sytuacji mogą być wykonywane:
- punktowe testy skórne,
- oznaczenie swoistych przeciwciał IgE we krwi,
- testy dotyczące poszczególnych komponentów alergenu,
- kontrolowane próby prowokacji pokarmowej (w wybranych przypadkach).
Diagnostyka komponentowa może dostarczyć dodatkowych informacji o rodzaju uczulenia. I nie powinna być interpretowana samodzielnie – wynik testu zawsze należy zestawić z objawami i wywiadem.
Czy trzeba wykluczyć wszystkie podejrzane owoce?
Automatyczne usunięcie z jadłospisu wszystkich produktów potencjalnie związanych z reakcjami krzyżowymi może prowadzić do niepotrzebnych ograniczeń.
Jeżeli konkretny owoc powoduje powtarzalne objawy, należy omówić to z alergologiem. Specjalista może ustalić, które produkty rzeczywiście stanowią problem i czy potrzebna jest dieta eliminacyjna.
Nie warto również samodzielnie przeprowadzać prób z produktami, które wcześniej wywołały silną reakcję. W przypadku podejrzenia poważnej alergii bezpieczeństwo powinno być ważniejsze niż sprawdzanie tolerancji na własną rękę.
Zobacz też, jak poprawić komfort życia, zmagając się z alergią na nikiel.
Lateks w codziennym życiu
Osoba z potwierdzoną alergią powinna informować o niej lekarzy, dentystów i pozostały personel medyczny. Jest to szczególnie ważne przed zabiegami, ponieważ lateks może znajdować się w różnych elementach wyposażenia medycznego.
Warto zwracać uwagę na:
- rękawiczki,
- niektóre opatrunki i wyroby medyczne,
- gumowe elementy sprzętu,
- balony i inne produkty wykonane z naturalnego lateksu.
W placówce medycznej należy jasno powiedzieć o wcześniejszych reakcjach na lateks. Personel może wtedy zastosować odpowiednie produkty alternatywne i ograniczyć kontakt z alergenem.
Co zrobić w przypadku ciężkiej reakcji?
Jeżeli po kontakcie z lateksem lub spożyciu pokarmu pojawi się nagła duszność, obrzęk języka lub gardła, osłabienie, zaburzenia świadomości albo objawy wskazujące na anafilaksję, konieczna jest natychmiastowa pomoc medyczna.
Osoby z rozpoznaną ciężką alergią powinny mieć ustalony z lekarzem indywidualny plan postępowania. A jeżeli zalecono im adrenalinę w autostrzykawce, należy wiedzieć, kiedy i jak jej użyć.
