Haluksy – Ból można skutecznie złagodzić

Powszechnie uważa się, że haluksy to defekt kosmetyczny, który trzeba po prostu ukryć w odpowiednio dobranych butach. Ból? Trzeba go znosić i czekać na operację. To nieprawda! To poważny problem zdrowotny, który wymaga rehabilitacji, specjalnych wkładek lub nawet ortez. Oto nasze rady, jak złagodzić ból.

Paluch koślawy, potocznie określany jako haluks, to deformacja stopy polegająca na patologicznym, przyśrodkowym odchyleniu pierwszej kości śródstopia. Jednocześnie dochodzi do koślawości palucha, który odchyla się ku pozostałym palcom. Zmiana postępuje stopniowo, początkowo nie wywołując wyraźnych dolegliwości. Jednak zaniedbanie objawów może prowadzić do poważnych zmian w obrębie całego przodostopia, występowania stanów zapalnych i modzeli. W zaawansowanych przypadkach paluch zachodzi na drugi, a nawet trzeci palec, ulegając skrętowi. Skutkuje to wytworzeniem nieprawidłowego wzorca chodu, obrzękiem, nieprawidłowym napięciem mięśni łydek, pieczeniem podeszwy stopy, stanem zapalnym torebki stawowej stawu śródstopno-palcowego, chronicznym bólem i znacznym utrudnieniem sprawnego funkcjonowania.

Czy wiesz, że haluksy są znacznie częstsze u kobiet niżu mężczyzn? Według badań, aż do 90 proc. przypadków haluksów dotyczy kobiet, co częściowo przypisuje się noszeniu obcisłego obuwiana wysokich obcasach, które sprzyja rozwojowi tej deformacji. To interesujące, jak moda i styl życia mogą wpływać na nasze zdrowie.

Przyczyny
Wśród przyczyn powstawania haluksów wymienia się przede wszystkim noszenie obuwia zaburzającego naturalną biomechanikę stopy – ciasnego, na wysokich obcasach, z wąskimi noskami. Duże znaczenie mają predyspozycje genetyczne. Szacuje się, że jeśli nasz krewny zmagał się z paluchem koślawym, ryzyko wystąpienia tej patologii w naszym przypadku wynosi aż 75 proc. Specjaliści zauważyli też, że ta przypadłość częściej występuje u pacjentów, u których wykształciły się wcześniej inne deformacje, np. płaskostopie. Do przyczyn palucha koślawego zaliczają się ponadto: przebyte urazy stóp, reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczyca czy przykurcz ścięgna Achillesa.

Leczenie
Zanim rozpocznie się leczenie koślawego palca, niezbędna jest dokładna diagnostyka. W czasie wywiadu lekarz zapyta o stopień nasilenia objawów i czas ich występowania, będzie chciał zapoznać się również z historią naszych chorób, zwłaszcza tych dotyczących układu ruchu. Należy także poinformować go o prowadzonym stylu życia – rodzaju wykonywanej pracy i stopniu oraz charakterze codziennej aktywności fizycznej. Następnie ortopeda zleci najprawdopodobniej wykonanie prześwietlenia stopy, chociaż w rozpoznaniu pomocne może okazać się również USG. W zaawansowanym stadium zniekształcenia przodostopia jedynym sposobem na to, by przywrócić pacjentowi sprawność, jest zabieg operacyjny. Jednak gdy zacznie się działać wcześniej, można spowolnić postęp deformacji i złagodzić ból. Do podstawowych narzędzi rehabilitacji należy fizykoterapia. Stosuje się laseroterapię, kąpiele wirowe, falę uderzeniową, a także krioterapię, pole magnetyczne, ultradźwięki. Zabiegi zmniejszają proces zapalny i działają przeciwbólowo. Ważne jest, by podjąć je jak najszybciej i wykonywać regularnie, zgodnie z zaleceniami lekarza. Doraźnie może zalecić on stosowanie środków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, np. w formie maści.

Ćwiczenia
Specjalne ćwiczenia na haluksy służą zahamowaniu postępu zmian, wzmocnieniu struktur budujących stopę i usprawnieniu przewodnictwa nerwowego. Warto wykonywać toczenie piłeczki bosą stopą, chwytanie palcami niewielkich przedmiotów czy ruchy palcami przypominające grę na klawiszach. Poprawę mogą przynieść ćwiczenia rozciągające palucha, polegające na odwodzeniu go ku zewnętrznej stronie stopy przy jednoczesnym odciąganiu pozostałych palców w kierunku przeciwnym. Leczenie zachowawcze palucha koślawego przewiduje także kinesiotaping, czyli plastrowanie. Właściwe oklejenie stopy leczniczymi taśmami przyczynia się do zmniejszenia bólu, usprawnienia krążenia i pomaga skorygować ustawienie palca.

Wkładki, ortezy…
Kąt odchylenia palucha pomoże zmniejszyć prawidłowo dopasowane zaopatrzenie medyczne. Do dyspozycji mamy ortezy odciążające chory staw i stabilizujące palec. Zatrzymują postęp deformacji oraz sprzyjają mobilizacji stopy. Aparaty do korekcji palucha koślawego można nosić w ciągu dnia i pozostawiać na stopie na noc. Do leczenia oraz w profilaktyce zmiany wykorzystuje się także wkładki ortopedyczne. Poprawiają komfort i wspomagają przywrócenie właściwego wzorca chodu. Działają także stabilizująco i amortyzują wstrząsy. Prawidłowo wyprofilowane łagodzą ucisk wywierany na wypukłość przez obuwie. W terapii zaleca się też peloty, półwkładki i poduszeczki wskazane zwłaszcza osobom, u których występuje dodatkowo płaskostopie poprzeczne. Do domowych, naturalnych sposobów łagodzenia bólu należą także masaże pielęgnacyjne stóp przy użyciu naturalnych kosmetyków, np. olejków eterycznych. Masaż poprawia krążenie krwi, a w konsekwencji sprawia, iż maleje stan zapalny haluksa.