Warto wiedzieć, że niektóre choroby rozwijają się w wyniku błędów naszego własnego organizmu. Tak właśnie jest w przypadku choroby Gravesa-Basedowa, czyli schorzenia, w którym układ odpornościowy, zamiast chronić, zaczyna nadmiernie pobudzać tarczycę do pracy. A to prowadzi do nadmiaru hormonów, który wpływa niemal na każdy układ w ciele. I pomimo że objawy bywają charakterystyczne, często są mylone ze stresem lub przemęczeniem.
Czym jest choroba Gravesa-Basedowa?
Choroba Gravesa-Basedowa to autoimmunologiczne schorzenie tarczycy, które prowadzi do jej nadczynności. Oznacza to, że gruczoł produkuje zbyt dużo hormonów, co przyspiesza pracę organizmu.
Istotną rolę odgrywają predyspozycje genetyczne, szczególnie związane z określonymi wariantami genów układu odpornościowego. Choroba występuje znacznie częściej u kobiet niż u mężczyzn i często ujawnia się w okresie poporodowym.
Przyczyny – dlaczego dochodzi do choroby?
Podstawą rozwoju choroby jest zaburzenie działania układu immunologicznego. Organizm zaczyna wytwarzać autoprzeciwciała przeciwko receptorom TSH (tzw. anty-TSHR).
Te wytworzone przeciwciała:
- naśladują działanie naturalnego hormonu TSH,
- pobudzają komórki tarczycy do nadmiernej aktywności,
- prowadzą do zwiększonej produkcji hormonów tarczycy.
W tym procesie uczestniczą różne komórki układu odpornościowego, m.in. limfocyty T i B, które napędzają reakcję autoimmunologiczną.
Co więcej, proces zapalny może obejmować tkanki oczodołu, prowadząc do charakterystycznych zmian w obrębie oczu.
Objawy choroby Gravesa-Basedowa
Choroba ma zwykle przebieg nawrotowy, czyli okresy zaostrzeń przeplatają się z remisją. Natomiast jednym z pierwszych sygnałów bywa powiększenie tarczycy (wole).
Najczęstsze objawy nadczynności tarczycy to:
- nerwowość i nadpobudliwość,
- przewlekłe zmęczenie,
- nadmierna potliwość,
- nietolerancja wysokich temperatur,
- kołatanie serca,
- utrata masy ciała mimo apetytu,
- przyspieszone bicie serca (tachykardia),
- drżenie mięśni,
- zwiększone napięcie tętna.
A tutaj możesz przeczytać o objawach perimenopauzy.
Objawy charakterystyczne dla tej choroby
Oprócz typowych objawów nadczynności pojawiają się również symptomy bardziej specyficzne.
Należą do nich:
- orbitopatia tarczycowa – czyli wytrzeszcz oczu, wynikający ze stanu zapalnego tkanek oczodołu,
- obrzęk śluzowaty skóry – najczęściej w okolicy podudzi,
- akropachia tarczycowa – rzadki objaw obejmujący zmiany w obrębie palców.
Ponadto, u niektórych pacjentów współwystępują inne choroby autoimmunologiczne.
Zaliczamy do nich:
- niedokrwistość złośliwą,
- miastenię,
- reumatoidalne zapalenie stawów,
- autoimmunologiczne choroby wątroby.
Ponadto, możliwe jest także pojawienie się bielactwa czy łysienia plackowatego.
A jeśli chcesz dowiedzieć się, jak wyglądają objawy nadczynności przytarczyc, kliknij tutaj.
Jak rozpoznaje się chorobę Gravesa-Basedowa?
Diagnostyka opiera się na kilku elementach. Obejmują one:
Badania laboratoryjne:
- obniżone stężenie TSH,
- podwyższone FT4 (czasem także FT3),
Badania obrazowe:
- USG tarczycy,
- scyntygrafia,
Dodatkowe badania:
- biopsja cienkoigłowa (w wybranych przypadkach),
- badanie okulistyczne przy podejrzeniu orbitopatii.
Charakterystyczne może być również tzw. wole naczyniowe, które pomaga w postawieniu diagnozy.
Zobacz też artykuł o objawach chorej tarczycy.
Leczenie choroby Gravesa-Basedowa
Co prawda, leczenie nie usuwa przyczyny choroby, ale pozwala kontrolować jej przebieg i objawy. Stosowane metody to:
Leczenie farmakologiczne
Ten typ leczenia obejmuje:
- tyreostatyki (np. tiamazol),
- preparaty hormonów tarczycy (np. lewotyroksyna w określonych schematach).
Leczenie orbitopatii
W tym przypadku wykorzystywana jest:
- terapia sterydowa (np. metyloprednizolon dożylnie).
Leczenie jodem promieniotwórczym
- stosowane w celu zmniejszenia aktywności tarczycy.
Leczenie operacyjne
- usunięcie części lub całości tarczycy w wybranych przypadkach.
Możliwe powikłania
Nieleczona choroba Gravesa-Basedowa może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.
Konsekwencje te obejmują:
- przełom tarczycowy (stan zagrożenia życia),
- udar mózgu,
- zawał serca.
I choć czasem dochodzi do samoistnej remisji, ryzyko powikłań sprawia, że leczenie jest konieczne.
Warto również wiedzieć, że nawet przy terapii nawroty choroby są częste. Co więcej, mogą wystąpić nawet u połowy pacjentów.
Objawy Gravesa-Basedowa
Choroba Gravesa-Basedowa to złożone schorzenie, które wpływa nie tylko na tarczycę, ale na funkcjonowanie całego organizmu. Objawy mogą rozwijać się stopniowo i łatwo je przypisać stresowi czy przemęczeniu. A to z kolei opóźnia diagnozę.
Jednakże dobra wiadomość jest taka, że współczesna medycyna oferuje skuteczne metody kontroli choroby. Kluczowe znaczenie ma jednak szybkie rozpoznanie i regularna opieka lekarska. Jeśli więc zauważamy u siebie objawy nadczynności tarczycy lub niepokojące zmiany w obrębie oczu, nie warto zwlekać z konsultacją.


