Objawy demencji u seniora – co powinno nas zaniepokoić?

Jeżeli bliska Ci osoba zaczyna częściej się gubić, zapomina niedawne wydarzenia, zadaje te same pytania lub nagle zmienia swoje zachowanie, to mogą być wczesne objawy demencji u seniora. Nie zawsze oznaczają od razu chorobę, ale są sygnałem, że warto zareagować i skonsultować się z lekarzem. Dlatego, im szybciej zostanie postawiona diagnoza, tym większa szansa na spowolnienie postępu choroby i lepszą jakość życia seniora.

Czym właściwie jest demencja?

Demencja (zespół otępienny) to określenie obejmujące różne choroby mózgu, których wspólną cechą jest stopniowa utrata funkcji poznawczych. Osoba cierpiąca na tę dolegliwość zaczyna mieć problemy z pamięcią, koncentracją, myśleniem, czy zdolnością do logicznego działania. Najczęściej dotyczy osób po 65. roku życia i częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn.

Pierwsze objawy demencji u seniora – na co zwrócić uwagę?

Mianowicie, u osoby, u której rozwija się otępienie, mogą pojawić się różne objawy, na które warto zwracać uwagę. Możemy do nich zaliczyć m.in.:

• kłopoty z zapamiętywaniem świeżych informacji i niedawnych wydarzeń,
• powtarzanie tych samych pytań, często w krótkich odstępach czasu,
• trudności w dobieraniu właściwych słów,
• odkładanie przedmiotów w zupełnie nietypowe miejsca,
• problemy z koncentracją i podejmowaniem nawet prostych decyzji,
• trudność z określeniem bieżącej daty czy dnia tygodnia,
• dezorientacja w znanej dotąd przestrzeni, gubienie się,
• trudności w liczeniu, np. przy płaceniu w sklepie,
• nagłe zmiany nastroju i zachowania.

Takich sygnałów nie należy ignorować. Z tego względu, jeśli je zauważysz, najlepiej zgłosić się z bliską osobą do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. W razie potrzeby zleci on dalszą diagnostykę lub skieruje pacjenta do specjalisty.

Rodzaje demencji

Do otępienia mogą prowadzić różne schorzenia. Spójrzmy więc na te, które występują najczęściej:

• choroba Alzheimera – ok. 50–60% przypadków,
• demencja naczyniowa – ok. 20–30% przypadków,
• otępienie z ciałami Lewy’ego – ok. 10–25% przypadków,
• otępienie czołowo-skroniowe – ok. 10–15% przypadków.

Choroba Alzheimera

Dokładne przyczyny choroby Alzheimera nie są jeszcze w pełni poznane. Uważa się, że jej rozwój wiąże się z odkładaniem w mózgu nieprawidłowych białek – amyloidu (tworzącego tzw. blaszki) oraz białka tau (tworzącego patologiczne sploty wewnątrz komórek nerwowych). Zaburza to komunikację między komórkami mózgowymi. Natomiast poziom ważnych neuroprzekaźników – zwłaszcza acetylocholiny – ulega obniżeniu.

Co ciekawe, u części chorych pierwsze symptomy nie muszą dotyczyć pamięci. Mogą pojawić się najpierw problemy z mową lub wzrokiem.

Demencja naczyniowa

Ten rodzaj otępienia związany jest z uszkodzeniem naczyń krwionośnych w mózgu. Innymi słowy, gdy nie są one w stanie dostarczać odpowiedniej ilości krwi, tlenu i składników odżywczych, komórki mózgowe zaczynają obumierać. Przyczyną takich uszkodzeń bywa m.in. przebycie udaru.

W rezultacie, objawy demencji u seniora mogą pojawić się bezpośrednio po udarze lub narastać stopniowo wraz z pogarszającym się stanem naczyń krwionośnych.

Otępienie z ciałami Lewy’ego

W tym typie demencji w mózgu gromadzą się tzw. ciała Lewy’ego. Są to patologiczne białka uszkadzające ośrodkowy układ nerwowy. Z kolei typowe jej objawy to m.in.:

• drżenie kończyn,
• problemy z połykaniem,
• częste upadki,
• omamy wzrokowe,
• koszmary senne i zaburzenia snu.

Warto nadmienić, że choroba ta ma charakter postępujący.

W życiu osób starszych bardzo ważna jest również zdrowa dieta, o której piszemy tutaj.

Otępienie czołowo-skroniowe

Ten rodzaj demencji wynika ze zmian, jakie zachodzą w płatach czołowych i skroniowych mózgu.

Uszkodzenia płatów czołowych mogą prowadzić do:

• wyraźnych zmian w zachowaniu i osobowości,
• trudności w podejmowaniu decyzji,
• zachowań społecznie nieakceptowalnych, impulsywnych, agresywnych lub wulgarnych.

Należy zaznaczyć, że zmiany w płatach skroniowych wpływają na:

• mowę,
• dobieranie słów,
• rozumienie wypowiedzi.

Objawy demencji u seniora – gdzie zgłosić się po pomoc?

Diagnostyka demencji zwykle rozpoczyna się u lekarza rodzinnego. Podczas wizyty pacjenta lekarz:

• gromadzi informacje i ocenia stan pacjenta,
• w razie potrzeby kieruje do neurologa lub psychiatry,
• może też wystawić skierowanie do hospitalizacji w celu pogłębionej diagnostyki.

Ponadto, możliwe jest również rozpoczęcie leczenia bezpośrednio u psychiatry.