Płaskostopie może powodować przeciążenie stóp, ból oraz problemy z prawidłowym ustawieniem kończyn. Z tego względu warto mieć na uwadze, że odpowiednio dobrane ćwiczenia, obuwie i wkładki ortopedyczne mogą pomóc poprawić komfort chodzenia i wspierać prawidłową pracę stóp.
Czym jest płaskostopie?
Prawidłowo zbudowana stopa nie przylega całą powierzchnią do podłoża. Jej sklepienia tworzą naturalną konstrukcję, która pomaga amortyzować wstrząsy i rozkładać obciążenia podczas chodzenia.
W przypadku płaskostopia dochodzi do obniżenia jednego lub kilku łuków stopy. Wyróżnia się przede wszystkim płaskostopie podłużne, które jest związane z obniżeniem łuku biegnącego wzdłuż stopy. Jest również płaskostopie poprzeczne – dotyczy ono sklepienia w przedniej części stopy.
Samo obniżenie łuku nie zawsze oznacza chorobę wymagającą leczenia. Znaczenie mają m.in. wiek, stopień deformacji, występowanie bólu oraz wpływ problemu na sposób chodzenia.
Jakie objawy może powodować płaskostopie?
Nieprawidłowa biomechanika stopy może zwiększać obciążenie nie tylko samej stopy, ale również wyższych części kończyny. U niektórych osób pojawiają się dolegliwości w obrębie kostek, kolan czy nawet kręgosłupa.
Do najczęstszych problemów należą:
- ból i zmęczenie stóp po dłuższym chodzeniu,
- uczucie pieczenia lub ciężkości,
- powstawanie modzeli i odcisków,
- gorsza stabilność podczas chodzenia,
- nieprawidłowe ustawienie pięty,
- szybsze męczenie się podczas aktywności.
Jeżeli ból się utrzymuje lub stopa wyraźnie zmienia swój kształt, warto skonsultować się ze specjalistą. Sam wygląd stopy nie pozwala bowiem określić, czy potrzebna jest korekcja i jaki sposób postępowania będzie odpowiedni.
A jeśli chcesz wiedzieć, jak zidentyfikować wady stóp u dzieci i dlaczego wczesna rehabilitacja ma tutaj istotne znaczenie, kliknij ten link.
Czy płaskostopie można skorygować?
Sposób postępowania zależy od przyczyny i stopnia problemu. U części osób pomocne są ćwiczenia wzmacniające mięśnie stopy i podudzia oraz praca nad prawidłowym wzorcem chodu. Istotne jest także ograniczenie czynników zwiększających przeciążenie.
W przypadku osób z dolegliwościami związanymi z nieprawidłowym ustawieniem stopy jednym z elementów terapii mogą być wkładki ortopedyczne. Ich zadaniem nie jest jedynie „podniesienie” łuku, ale odpowiednie rozłożenie nacisków i zapewnienie stopie właściwego podparcia.
Zobacz też, jak rozgrzać zimne stopy.
Sposoby na płaskostopie – wkładki ortopedyczne
Wkładka powinna być dobrana do konkretnej budowy stopy i problemu, z którym zmaga się pacjent. Odpowiednia konstrukcja może stabilizować piętę, wspierać sklepienia stopy i pomagać w bardziej równomiernym rozłożeniu obciążenia.
W przypadku gotowych wkładek na płaskostopie wykorzystuje się:
- podparcie łuków podeszwowych,
- wyprofilowane korytko piętowe,
- elementy amortyzujące,
- pelotę metatarsalną,
- stabilną platformę podeszwową.
Nie każda wkładka będzie jednak odpowiednia dla każdej osoby. Jeżeli występują znaczne asymetrie, silne dolegliwości bólowe lub bardziej złożone zaburzenia biomechaniki, lepszym rozwiązaniem może być wkładka indywidualna przygotowana po dokładnym badaniu stóp.
Sposoby na płaskostopie – ćwiczenia i codzienna profilaktyka
W przypadku łagodnych problemów warto zadbać również o aktywność mięśni odpowiedzialnych za stabilizację stopy. Ćwiczenia powinny być dobrane do wieku, sprawności i rodzaju występującej wady.
Pomocne może być wzmacnianie mięśni stóp i łydek, ćwiczenia równoważne oraz praca nad prawidłowym przetaczaniem stopy podczas chodu. Jeśli ćwiczenia powodują ból, nie należy kontynuować ich na siłę.
Znaczenie ma także obuwie. Buty powinny zapewniać stopie wystarczająco dużo miejsca i być dopasowane do jej kształtu. Przy istniejących problemach biomechanicznych warto połączyć dobór obuwia z oceną stóp przez fizjoterapeutę lub ortopedę.
A tu podpowiadamy, do jakiego lekarza należy się udać, jeżeli narzekamy na ból stopy.
Kiedy warto skonsultować płaskostopie ze specjalistą?
Konsultacja jest szczególnie wskazana, gdy pojawia się przewlekły ból, narastające zmęczenie stóp, problemy z chodzeniem albo wyraźne pogorszenie funkcji kończyny. Dotyczy to również dzieci, u których ocena stóp powinna uwzględniać naturalny rozwój układu ruchu.
Specjalista może ocenić sposób obciążania stóp i chodu, a następnie zdecydować, czy potrzebne są ćwiczenia, wkładki, zmiana obuwia czy dalsza diagnostyka. Dzięki temu korekcja jest dopasowana do rzeczywistego problemu, zamiast opierać się wyłącznie na wyglądzie stopy.
